Oorspronkelijkheid en mystiek. Heksendans rondom de Brocken

"In ritselend struikgewas verschuilt zich het ruige wild ..." De geheimen die de Harz, het noordelijkste middengebergte van Duitsland, gedurende een eeuwenlang groeiende kolonisatie heeft weten te bewaren, hebben zelfs Goethe gefascineerd. Op de impressies die de dichter tijdens zijn reizen door de Harz en vooral op de Brocken had opgedaan, maakte hij zelfs in zijn hoofdwerk `Faust' enkele toespelingen. Met 1141 meter is de Brocken de hoogste berg in de Harz. Sinds de late middeleeuwen geldt hij als trefpunt van de heksen.

De Harz en zijn talrijke gezichten

Zacht glooiende heuvels in de Zuid-Harz, steile rotsen en bijzonder romantische dalen in het noorden. De Harz heeft tal van gezichten. De zilvermijnbouw die in vroeger eeuwen in de Opper-Harz werd bedreven, heeft talrijke dalkommen en grondverzakkingen nagelaten, die allang met water zijn gevuld. Naast de kleurrijke bloemenweiden zijn het deze wateren die het landschap zijn welhaast alpiene karakter verlenen. Het Nationaal Park Harz omvat verscheidene vegetatiezones en heeft zich als voormalig Duits-Duits grensgebied met zijn donkere bossen, geheimzinnige moerassen en de door heldere beekjes doorkliefde rotsen tientallen jaren lang bijna ongestoord kunnen ontwikkelen tot biotoop voor vele, deels met uitsterven bedreigde soorten. Tien jaar geleden werd een project opgestart ter hervestiging van de lynx.

Quedlinburg

Quedlinburg aan de noordoostelijke rand van de Harz werd al kort na de Duitse hereniging opgenomen in de UNESCO- werelderfgoedlijst. De oude stadskern met zijn 1300 vakwerkhuizen uit zes eeuwen staat volledig onder bescherming van de cultuurorganisatie van de Verenigde Naties. Een wirwar van steegjes, huizenrijen uit de middeleeuwen:

zo klein als de stad is, zo groot is de schat die haar burgers door de tijden heen hebben weten te bewaren. De hoogtepunten: het renaissanceraadhuis, het kasteel, de stiftskerk met de domschat en de eveneens uit de romaanse tijd daterende Wipertikerk. Een paar kilometer westwaarts ligt Wernigerode, eveneens een stad met een grote aantrekkingskracht. Behoedzaam gerestaureerde vakwerkensembles kenmerken het beeld van de stadskern. Vanuit Wernigerode is de legendarische top van de Brocken zonder krachtsinspanning te bedwingen: de smalspoortrein `Harzer Schmalspurbahn' die kan bogen op het langste samenhangende spoorwegnet in deze ongebruikelijke spoorbreedte en behalve oldtimertreinen ook regelmatig oude stoomlocomotieven op weg stuurt, garandeert onvergetelijke treinromantiek.

De Zilverregio

Rijke zilvervoorraden vormden de grondslag voor een lange mijnbouwtraditie in de Harz. Talrijke plaatsen hebben hun economische bloei te danken aan de mijnbouw en het hoogovenbedrijf. In de eerste plaats de voormalige Vrije Rijks- en Hanzestad Goslar. Haar zilvermijn in de Rammelsberg werd pas in 1988 stilgelegd. Inmiddels is het een bezoekersmijn die eveneens als werelderfgoed onder bescherming van de UNESCO staat. Indrukken van het werk onder de grond krijgen de bezoekers in het mijnbouwmuseum van de Opper-Harz in Clausthal-Zellerfeld en in de bezoekersmijn Wettelrode.

Walpurgisnacht op de Brocken

In de nacht van 30 april op 1 mei komen de heksen uit hun schuilplaatsen tevoorschijn om definitief de winter te verdrijven. De Walpurgisnacht wordt in talrijke steden in de Harz gevierd. Er worden dan vreugdevuren ontstoken, waaromheen de mensen ook degenen met minder magische kracht ­ bijeenkomen om te dansen. De traditie is van heidense oorsprong, ten tijde van de kerstening trachtte de kerk het oude gebruik te verbieden. Zo kwam het dat de mensen die het toch vierden, werden gebrandmerkt. Ook nu nog is het in de Harz de gewoonte zich ter gelegenheid van de Walpurgisnacht als heks te verkleden.

De Harz actief beleven

De Harz is de ideale bestemming voor een actieve vakantie. `s Zomers is de 94 km lange route Harzer-Hexen-Stieg een echte uitdaging voor wandelliefhebbers en in de Volksbankarena Harz kunnen mountainbike freaks hun hart ophalen. Maar vooral wintersporters komen hier volop aan hun trekken. De Harz is over het algemeen tot in maart sneeuwzeker.

Kaas uit de Harz

Harzkaas is ­ in tegenstelling tot de alom bekende Harzer kaas ­ een regionale specialiteit. Hun bereidingswijzen zijn principieel verschillend: Harzkaas is een kaassoort van zoete melk, de Harzer kaas wordt van zure melk gemaakt. De meeste Harzkasen worden door de boeren zelf gemaakt en variëren daarom qua kwaliteit en smaak. Zij worden bijna uitsluitend op markten of in boerderijwinkels verkocht. Nog een rustieke specialiteit waarvoor een sterke maag vereist is: het `Tscherper-Essen'. Deze vroegere mijnwerkersmaaltijd bestaat uit worst van eigen slacht, kaas, reuzel, augurken en een typisch mijnwerkersdrankje, de `Fahrschnaps'.